Chuyện xưa chuyện nay

Chuyện xưa chuyện nay

Chuyện xưa chuyện nay

Chuyện xưa chuyện nay

Chuyện xưa chuyện nay

Tác Giả:

Danh mục: Lịch Sử – Địa Lý

Đặt Sách FAHASA
Đặt Sách SHOPEE
Đặt Sách VINABOOK

Download sách Chuyện xưa chuyện nay – Bùi Văn Lam Sơn

Bạn đọc vui lòng nhấp chọn định dạng Ebook (pdf/epub/mobi/azw3) để Download hoặc đọc online. Cảm ơn.

Hình ẢnhTên Sách/EbookDownload – Đọc Online
Chuyện xưa chuyện nayChuyện xưa chuyện nayĐỌC ONLINE

DOWNLOAD PDF DOWNLOAD EPUB DOWNLOAD MOBI DOWNLOAD AZW3

Загрузка...

GIỚI THIỆU SÁCH

Chuyện xưa chuyện nay – Bùi Văn Lam Sơn

Mục ‘Câu chuyện triết học’ trên báo Sài Gòn tiếp thị những bài viết tuyệt vời của Bùi Văn Nam Sơn. Đấy là những bài ngắn, giản dị, hấp dẫn về những vấn đề triết học cơ bản. Đương nhiên không phải ai cũng cần trở thành nhà triết học, nhưng những hiểu biết sơ đẳng về triết học, “biết đôi chút cái mùi triết học” như có người nói, là cần cho mọi người, bởi lịch sử triết học cũng chính là lịch sử hình thành và phát triển tư duy của loài người, trong quá trình lâu dài trăn trở làm người, từ mông muội cho đến trưởng thành.

Chỉ bán phở mới là quán phở?

SGTT – Hai cha con ông chủ một quán phở gia truyền nổi tiếng không đồng ý với nhau: người cha muốn chỉ tiếp tục bán phở thôi; người con, có óc năng động, muốn bổ sung thêm mấy món điểm tâm nữa. Nhưng, “bổ sung” tới mức độ nào thì quán phở vẫn còn là quán phở?

Hai cha con vô hình trung đụng đến một trong những câu hỏi quan trọng nhất và cũng nhức đầu nhất của triết học: cái gì khả biến, cái gì bất biến? Cái gì làm nên bản chất của một sự vật? Triết học, từ thời cổ đại, cũng xuất phát từ kinh nghiệm đời thường: cái cây vẫn là cái cây dù mùa thu làm rụng lá. Chặt cái cây tới mức nào thì nó vẫn có thể hồi sinh? Cưa tận gốc thì tuy vẫn còn bộ rễ nhưng không còn là cái cây nữa. Cái cây đã bị phá huỷ tận “bản thể” của nó.

Con người cũng vậy. Xem lại tấm ảnh lúc tuổi thơ, ta nhận ra đó là “tuổi thơ của mình” chứ không phải của một đứa trẻ khác. Chừng nào mình còn xưng “tôi” là còn muốn nói đến cái gì không thay đổi, không thể lẫn lộn, dù tóc đã phai màu! Lập tức, ta vấp ngay một khó khăn: cái thực sự tạo nên sự vật thì không thể dùng mắt để nhìn mà phải dùng đầu để suy nghĩ. Nhưng, suy nghĩ từ cái gì? Cũng phải từ những gì mắt thấy tai nghe! Những gì mắt thấy tai nghe đều là khả biến, vô thường, vậy có thể xem những gì khả biến, vô thường là bản chất của sự vật? Nói thế cũng có nghĩa là sự vật không hề có bản chất! Song, thực tế cãi lại: khi mua một món hàng, ta muốn mua một món hàng thật, dù “cái thật” ấy ẩn sâu trong món hàng, khó nhận thấy. Gia đình, xã hội cũng thế. Sống trong một gia đình, một tổ chức, một xã hội, đâu phải ai lo phận nấy mà còn có một mục tiêu chung. Khi mục tiêu này mất đi, gia đình, tổ chức, xã hội không còn là chính nó nữa. Vậy, ta phải có ý thức về một cái bản thể thường tồn thì mới có thể nhận ra lúc nào nó bị đe doạ chứ? Hai cách đặt vấn đề tương phản như thế làm các triết gia điên đầu trong hơn hai ngàn năm nay!

Ở phương Tây, Aristoteles là người nỗ lực giải quyết vấn đề này. Ông khẳng định: bản chất của sự vật là bản thể của nó. Vậy bản thể là gì? Là cái gì “nằm bên dưới” sự vật, là cái gì bền vững mà nếu không có nó, không còn sự vật nữa. Hãy thử đọc hai cặp lục bát sau đây trong Truyện Kiều theo kiểu… triết học:

(1) Thuý Kiều sắc sảo, khôn ngoan

Vô duyên là phận hồng nhan đã đành

(2) Thịt da ai cũng là người

Lẽ nào hồng rụng thắm rời chẳng đau!

Câu (1) cho biết cô Kiều là như thế nào. Nhưng, các đặc điểm ấy không ổn định (cô Kiều có khi cũng… dại dột!) và nhất là, không thể tồn tại độc lập mà không gắn với cô Kiều. Chúng có thể thay đổi, nghĩa là, không nhất thiết cứ như thế mãi (hậu vận cô Kiều đâu có… vô duyên!). Vì thế, Aristoteles bảo: Thuý Kiều (như là cái gì cá biệt) là bản thể, còn “sắc sảo, khôn ngoan, vô duyên…” là những tuỳ thể (accidents, từ nghĩa gốc là ngẫu nhiên, tình cờ). Nhưng câu (2) thì khác, con người không thể lúc thì có “thịt da”, lúc thì không. Vậy nó nói lên con người là gì. Cái không thể thay đổi ấy được gọi là những thuộc tính. Thuộc tính thì tất nhiên không tồn tại độc lập, nhưng những thuộc tính nào thuộc về bản chất của sự vật thì cũng là bản thể, thậm chí còn là bản thể theo nghĩa cao hơn cả những sự vật cá biệt. Vậy, theo Aristoteles, ta có hai loại bản thể: cái cá biệt (Thuý Kiều) và cái phổ biến (“thịt da”, “người”…) Ông gọi cái trước là bản thể số một, cái sau là bản thể số hai. Tưởng xong, nhưng rồi lại thấy không ổn! Việc phân biệt ấy chẳng rõ ràng chút nào. Khi Thuý Kiều khen Từ Hải: “Rằng: Từ là đấng anh hùng!”, thì nếu rút bỏ thuộc tính “anh hùng” đi, có còn là Từ Hải hay chỉ là một người trùng tên?

Platon, thầy của Aristoteles, làm ngược lại; ông chỉ quan tâm đến một phương diện thôi. Chỉ có cái phổ biến (“người”, “thịt da”, “sắc sảo”, “khôn ngoan”…) mới là những cái duy nhất có thật. Ông là tổ sư của thuyết duy tâm khách quan, vì theo ông, những cái phổ biến ấy là thuần tuý, hoàn hảo, mẫu mực chứ không nhếch nhác khi trở thành những thuộc tính ở trần gian, vì thế, chúng ở một thế giới khác, trong khi những sự vật cá biệt trên thế gian này chỉ là những bản sao tồi tàn, mờ nhạt của chúng. Thomas Aquino, đại triết gia Kitô giáo thời Trung cổ, đồng ý với Aristoteles là phải xuất phát từ những sự vật và bản thể trên trần gian này, nhưng cần tìm cho chúng một nền tảng sâu hơn. Theo ông, không phải ngẫu nhiên khi sự vật có một bản chất, tức có bản thể bền vững. Đó là nhờ có thượng đế. Nếu không có thượng đế và ý chí bền vững của Ngài để sáng tạo và duy trì thế giới này, tất cả đều tan rã hết.

René Descartes, cha đẻ của triết học cận đại, cũng dành cho thượng đế một chỗ đứng đặc biệt, nhưng có chỗ khác với Aquino. Theo ông, chỉ duy nhất thượng đế mới có bản thể vĩnh hằng theo nghĩa tuyệt đối, còn toàn bộ thực tại chia làm hai loại bản thể: bản thể có quảng tính (vật chất) và bản thể có tư duy (tinh thần). Nơi con người cũng thế: ngày nay, ta đi đến bác sĩ để khám bệnh và đi đến trường để học, chứ không đến cùng một nơi là nhờ có… Descartes!

Sống trong một gia đình, một tổ chức, một xã hội, đâu phải ai lo phận nấy mà còn có một mục tiêu chung. Khi mục tiêu chung này mất đi, gia đình, tổ chức, xã hội không còn là chính nó nữa Descartes gặp một đối thủ có hạng: Gottfried Wilhelm Leibniz. Leibniz bảo rằng chính những “đơn tử” (monad) mới tạo nên bản chất của sự vật. Nó “không có cửa sổ”, nghĩa là không thể nhìn vào bên trong nó, nó tự tồn và không có gì bên ngoài làm thay đổi nó được. Quan trọng hơn, đơn tử có lực! Lực khổng lồ nữa là khác. Không cần phải là nhà vật lý nguyên tử, ta cũng tin vào sức mạnh của năng lượng nằm bên trong lòng sự vật. Chỉ cần nhìn một đội bóng đang vùng lên là đủ nhận ra cái gì thúc đẩy nó, đồng thời đó cũng là nguồn năng lượng của nó.

Immanuel Kant thấy các khẳng định của Descartes, Leibniz nghe thì hay nhưng không thể kiểm chứng được, nên cho rằng bản thể là cái gì chỉ hiện hữu trong đầu óc con người như một phạm trù để suy nghĩ về sự vật thôi, còn bản chất của sự vật là điều không thể nhận biết được.

G. W. F. Hegel nghĩ đến quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng: hiện tượng là gì nếu nó thiếu đi cái bản chất; bản chất là gì nếu nó không trình hiện ra?

Edmund Husserl cho rằng, đối với con người, không có cái bản chất nào ẩn giấu đằng sau sự vật cả, tất cả đều là những gì trình hiện cho ta, nên triết học của ông được gọi là hiện tượng học. Từ đó, Jean Paul Sartre, một trong những ông tổ của chủ nghĩa hiện sinh, cho rằng hiện hữu của con người có trước bản chất. Xác định trước một bản chất, là hạn chế sự tự do chọn lựa của con người! Đối với các triết gia Anh, nhất là David Hume, John Locke, chỉ có những gì tri giác được, đo đếm được mới có thực. Một tư tưởng được thời đại bấy giờ hoan nghênh, vì nó hoàn toàn tương hợp với phương pháp của khoa học tự nhiên thời cận đại.

Ở thế kỷ 20, triết học và khoa học luận tìm cách thay thế khái niệm bản thể/bản chất quá trừu tượng bằng khái niệm chức năng. Lý thuyết hệ thống cũng vậy: sự vật được xác định không phải từ bản chất của nó, mà từ chức năng của nó trong một hệ thống nhất định.

Nhưng, nhiều người vẫn chưa trọn tin vào lý thuyết ấy. Họ vẫn cứ thành tâm hướng đến một cái gì siêu việt hơn đời thường, và… cha con ông chủ quán phở vẫn cứ tiếp tục tranh luận.


Đánh Giá Của Bạn: 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Nhận Xét Của Bạn:

  1. Công Phá Toán Công Phá Toán
    (3,532 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Lớp 11, THPT, Toán Học
  2. Sách Giáo Khoa Sinh Học Lớp 8 Sách Giáo Khoa Sinh Học Lớp 8
    (3,272 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Lớp 8, Sinh Học, THPT
  3. Sách Giáo Khoa Sinh Học Lớp 12 Sách Giáo Khoa Sinh Học Lớp 12
    (2,904 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Lớp 12, Sinh Học, THPT
  4. Bài Tập Trắc Nghiệm Tiếng Anh Lớp 10 - Có Đáp Án Bài Tập Trắc Nghiệm Tiếng Anh Lớp 10 – Có Đáp Án
    (2,766 views)
    2 votes, average: 3.00 out of 52 votes, average: 3.00 out of 52 votes, average: 3.00 out of 52 votes, average: 3.00 out of 52 votes, average: 3.00 out of 5 (2 votes, average: 3.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Anh Văn, Lớp 10, THPT
  5. Công phá Vật Lý Công phá Vật Lý
    (2,732 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Lớp 12, THPT, Vật Lý

  1. Lối Sống Tối Giản Của Người Nhật Lối Sống Tối Giản Của Người Nhật
    (7,418 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Kỹ Năng
  2. Tại sao đàn ông thích tình dục và phụ nữ cần tình yêu Tại sao đàn ông thích tình dục và phụ nữ cần tình yêu
    (4,329 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Kỹ Năng
  3. Đời ngắn đừng ngủ dài Đời ngắn đừng ngủ dài
    (3,136 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Kỹ Năng
  4. Bí quyết học đâu nhớ đó Bí quyết học đâu nhớ đó
    (2,433 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Kỹ Năng
  5. Dạy Con Làm Giàu Dạy Con Làm Giàu
    (2,354 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Kỹ Năng
Загрузка...

  1. 68 Ngộ Nhận và Giác Ngộ Về Nuôi Con Sữa Mẹ - Sai Và Khó, Đúng Và Dễ 68 Ngộ Nhận và Giác Ngộ Về Nuôi Con Sữa Mẹ – Sai Và Khó, Đúng Và Dễ
    (3,079 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Gia Đình
  2. Bí mật phòng the Bí mật phòng the
    (2,110 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Gia Đình
  3. Để Con Được Ốm Để Con Được Ốm
    (1,498 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Gia Đình
    1. Năng Đoạn Kim Cương Năng Đoạn Kim Cương
      (1,266 views)
      1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

      Danh Mục Sách: Kinh Tế
    2. Tạo Lập Mô Hình Kinh Doanh Tạo Lập Mô Hình Kinh Doanh
      (1,088 views)
      1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

      Danh Mục Sách: Kinh Tế
    3. Nhà đầu tư thông minh Nhà đầu tư thông minh
      (938 views)
      1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

      Danh Mục Sách: Kinh Tế

  1. Luyện Siêu Trí Nhớ Từ Vựng Luyện Siêu Trí Nhớ Từ Vựng
    (681 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Ngoại Ngữ
  2. 5000 từ vựng Tiếng Anh thông dụng nhất 5000 từ vựng Tiếng Anh thông dụng nhất
    (595 views)
    1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

    Danh Mục Sách: Ngoại Ngữ
    1. Mắt biếc Mắt biếc
      (790 views)
      1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

      Danh Mục Sách: Văn Học, Văn Học Việt Nam
    2. Hồi ký Alex Ferguson Hồi ký Alex Ferguson
      (672 views)
      1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

      Danh Mục Sách: Văn Học, Văn Học Nước Ngoài
      1. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam
        (3,757 views)
        1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

        Danh Mục Sách: Chuyên Ngành, Y Học
      2. Những Phương Thức Phục Hồi Sức Khỏe Theo Tự Nhiên Những Phương Thức Phục Hồi Sức Khỏe Theo Tự Nhiên
        (2,471 views)
        1 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 51 vote, average: 5.00 out of 5 (1 votes, average: 5.00 out of 5, rated)

        Danh Mục Sách: Chuyên Ngành, Y Học

KM
SALE

Fahasa Sinh Nhật - Deal Thật, Quà Bí Mậ
Hạn dùng: 27-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Fahasa Sinh Nhật - Deal Thật, Quà Bí Mật
Hạn dùng: 27-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Ngày hội OPPO - Ưu đãi đến 50%
Hạn dùng: 31-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Laptop siêu ưu đãi
Hạn dùng: 21-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Tour Phượng Hoàng Cổ Trấn – new 9tr4
Hạn dùng: 23-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Đặt cọc siêu phẩm ô tô VinFast
Hạn dùng: 31-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Apple Day Trở Lại
Hạn dùng: 23-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Sắm đồ công nghệ bằng thẻ Standard Chartered
Hạn dùng: 31-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Đặt Cọc Ôtô Vinfast - Giá khuyến mãi đặc biệt
Hạn dùng: 31-10-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Xem phim hay nhận ngay "Ưu đãi khủng"
Hạn dùng: 15-09-2019

XEM NGAY

KM
SALE

TẠP HÓA GIA ĐÌNH
Hạn dùng: 19-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Điện Thoại & Điện Máy
Hạn dùng: 31-08-2019

XEM NGAY

KM
SALE

BONUS HOT MÙA DU LỊCH CHO 3 CHIẾN DỊCH TRAVEL: KLOOK, DIVUI, DICHUNGTAXI
Hạn dùng: 30-09-2019

XEM NGAY

KM
SALE

BONUS HOT MÙA DU LỊCH CHO 3 CHIẾN DỊCH TRAVEL: KLOOK, DIVUI, DICHUNGTAXI
Hạn dùng: 30-09-2019

XEM NGAY

KM
SALE

Son siêu hot - sức hút khó cưỡng - giảm 50%
Hạn dùng: 31-08-2019

XEM NGAY